Fidye Yazılımı Sonrası İlk 24 Saat: Firma Ne Yapmalı?

Ekranda şifreleme uyarısı, açılamayan dosyalar veya “ödeme yapın” notu görüldüğünde panik doğaldır. Buna karşılık ilk saatlerde yapılan yanlış adımlar, zarar alanını büyütür: panikle bilgisayarları kapatıp açmak, aynı ağda “acaba düzeldi mi” diye gezinmek veya yedeği aceleyle bağlayıp onu da riske atmak.

İlk 24 saatin hedefi üçtür: yayılımı durdurmak, kanıtı korumak, kontrollü geri dönüş planı kurmak.

İlk saatlerde yapılacaklar

1. Etkilenen cihazı ağdan ayırın. Kabloyu çıkarın, Wi-Fi’yi kapatın. Mümkünse aynı segmentteki kritik sunucuların durumunu kontrol edin.
2. Toplu “her şeyi kapat” paniğine girmeyin. Çalışan yedekleme veya log sistemlerini rastgele kapatmak geri dönüşü zorlaştırabilir. Kararı teknik ekiple verin.
3. Fidye ödemeyi ilk seçenek yapmayın. Ödeme dosyaları geri getirme garantisi vermez; ayrıca yeni saldırıya davetiye açabilir.
4. Yedeğe acele bağlamayın. Önce yedeklerin temiz ve erişilebilir olduğu doğrulanır; sonra öncelikli sistemler sırayla geri yüklenir.

İletişim ve yasal taraf

İçeride net bir sözcü belirleyin. Personelin “dosyalar gitti” diye müşteriye rastgele yazması itibar hasarını artırır. Kişisel veri etkilenmiş olabilecekse KVKK süreçleri de gündeme gelir; teknik tespit ile hukuki değerlendirme birlikte ilerlemelidir.

Önleyici tarafta düzenli yedek testi, segmentasyon ve uç nokta koruması kritiktir. Yedekleme ve siber güvenlik hizmetlerimiz bu riski azaltmak için tasarlandı. Kriz anında ise sakin, yazılı bir kontrol listesi panikten daha değerlidir.